{"id":4104,"date":"2023-05-17T09:00:00","date_gmt":"2023-05-17T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/eu4culture.al\/?p=4104"},"modified":"2023-05-19T13:55:54","modified_gmt":"2023-05-19T13:55:54","slug":"mozaiku-shqiperia-rifiton-shkelqimin-e-dikurshem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eu4culture.al\/sq\/mozaiku-shqiperia-rifiton-shkelqimin-e-dikurshem\/","title":{"rendered":"Mozaiku \u201cShqip\u00ebria\u201d rifiton shk\u00eblqimin e dikursh\u00ebm\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Tiran\u00eb, 17 maj 2023<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mbr\u00ebm\u00eb, u p\u00ebrurua Mozaiku i restauruar n\u00eb fasad\u00ebn e Muzeut Historik Komb\u00ebtar, n\u00eb sheshin Sk\u00ebnderbej. Ceremonia qe pjes\u00eb e festimeve t\u00eb Jav\u00ebs s\u00eb Evrop\u00ebs dhe b\u00ebri s\u00eb bashku p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb Delegacionit t\u00eb BE-s\u00eb, Ministris\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs, OKB-s\u00eb, UNOPS-it, p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb mediave, specialist\u00eb t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore, zyrtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb lart\u00eb dhe autor\u00eb t\u00eb Mozaikut.<\/p>\n\n\n\n<p>Mozaiku n\u00eb fasad\u00ebn e Muzeut Historik Komb\u00ebtar konsiderohet si nj\u00eb nga veprat m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb realizmit t\u00eb von\u00eb socialist shqiptar. I vendosur n\u00eb vitin 1981, ai shfaq n\u00eb sip\u00ebrfaqen prej 565 m2, disa nga momentet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb historis\u00eb s\u00eb vendit, q\u00eb nga antikiteti deri n\u00eb periudh\u00ebn komuniste. Dizajni i tij i nd\u00ebrlikuar \u00ebsht\u00eb punuar nga artist\u00eb t\u00eb njohur t\u00eb koh\u00ebs si Vilson Kilica, Josif Droboniku, Agim Nebiu, Anastas Kostandini dhe Aleksand\u00ebr Filipi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"707\" src=\"https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0256-1-1024x707.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4093\" srcset=\"https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0256-1-1024x707.jpg 1024w, https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0256-1-300x207.jpg 300w, https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0256-1-768x530.jpg 768w, https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0256-1-1536x1060.jpg 1536w, https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0256-1.jpg 2000w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb n\u00ebntor t\u00eb vitit 2019, Shqip\u00ebria u godit nga t\u00ebrmeti m\u00eb vdekjeprur\u00ebs n\u00eb 50 vitet e fundit. Efektet e tij shkaktuan d\u00ebme t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb 11 bashki, duke p\u00ebrfshir\u00eb objekte t\u00eb shumta t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore, ku nj\u00eb prej tyre ishte Mozaiku. N\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb k\u00ebsaj krize, Bashkimi Evropian nisi projektin EU4Culture, t\u00eb zbatuar nga Zyra e Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr Sh\u00ebrbimet e Projekteve (UNOPS) n\u00eb bashk\u00ebpunim me Ministrin\u00eb e Kultur\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Ky projekt fokusohet n\u00eb rinovimin dhe rijet\u00ebzimin e objekteve t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore q\u00eb u d\u00ebmtuan nga t\u00ebrmeti dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga programet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore t\u00eb financuara nga BE n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, me nj\u00eb buxhet total prej 40 milion\u00eb euro.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0236-1-1024x682.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4096\" srcset=\"https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0236-1-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0236-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0236-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0236-1-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0236-1.jpg 2000w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cPrej shum\u00eb vitesh ruajtja dhe restaurimi i mozaikut \u00ebsht\u00eb shoq\u00ebruar me debate. Ka pasur nga ata q\u00eb donin ta hiqnin at\u00eb nga kjo fasad\u00eb, por \u00ebsht\u00eb e leht\u00eb t\u00eb shemb\u00ebsh t\u00eb kaluar\u00ebn n\u00eb em\u00ebr t\u00eb s\u00eb tashmes, por ruajtja e kujtes\u00ebs, e s\u00eb kaluar\u00ebs me t\u00eb gjitha t\u00eb mirat dhe t\u00eb k\u00ebqijat, \u00ebsht\u00eb jetike p\u00ebr \u00e7do popull; nj\u00eb katharsis i nevojsh\u00ebm p\u00ebr rrug\u00ebtimin drejt s\u00eb ardhmes.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ky restaurim u mund\u00ebsua nga programi EU4Culture; nj\u00eb program i financuar nga Bashkimi Europian dhe i zbatuar nga UNOPS, jo vet\u00ebm si nj\u00eb ndihm\u00eb, por edhe si konfirmim i udh\u00ebs drejt familjes europiane.\u201d &#8211; tha Elva Margariti, Ministre e Kultur\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cSot \u00ebsht\u00eb nj\u00eb moment q\u00eb e prisnim prej koh\u00ebsh \u2013 p\u00ebrurimi i mozaikut t\u00eb restauruar. Fal\u00eb pun\u00ebs s\u00eb mahnitshme t\u00eb restaurator\u00ebve dhe ekipit t\u00eb EU4Culture, Tiran\u00ebs i\u2019u rikthye nj\u00eb nga monumentet e saj m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme. Jemi krenar\u00eb q\u00eb po e ndihmojm\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb ruajtjen e trash\u00ebgimis\u00eb s\u00eb saj kulturore. Sot po \u00e7elim gjithashtu edhe Jav\u00ebn e Evrop\u00ebs n\u00ebn moton: \u2018Aft\u00ebsit\u00eb e tua, e ardhmja jote\u2019. Mozaiku \u00ebsht\u00eb restauruar me kujdes nga nj\u00eb ekip i talentuar specialist\u00ebsh dhe student\u00ebsh t\u00eb rinj shqiptar\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht ajo q\u00eb ne po b\u00ebjm\u00eb s\u00eb bashku: zhvillojm\u00eb aft\u00ebsit\u00eb p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, me shqiptar\u00ebt, p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb at\u00eb an\u00ebtare n\u00eb BE\u201d,\u00a0 &#8211; Christiane Hohmann, Ambasadorja e Delegacionit t\u00eb BE-s\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/DJI_0522-1024x682.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4088\" srcset=\"https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/DJI_0522-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/DJI_0522-300x200.jpg 300w, https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/DJI_0522-768x512.jpg 768w, https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/DJI_0522-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/DJI_0522.jpg 2000w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cN\u00eb UNOPS ne jemi jasht\u00ebzakonisht krenar\u00eb q\u00eb jemi partner t\u00eb besuar t\u00eb Bashkimit Evropian dhe Qeveris\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb zbatimin e nj\u00eb projekti kaq t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm q\u00eb synon rigjall\u00ebrimin e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore shqiptare dhe krijimin e mund\u00ebsive ekonomike p\u00ebr komunitetet lokale.\u201d &#8211; Freya von Groote, Drejtuesja e Zyr\u00ebs Rajonale t\u00eb UNOPS n\u00eb Austri.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Informacion shtes\u00eb<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb maj t\u00eb vitit 2021, EU4Culture krijoi atelien\u00eb, q\u00eb do t\u2019i sh\u00ebrbente restaurimit t\u00eb mozaikut, duke formuar nj\u00eb ekip ekspert\u00ebsh multidisiplinor t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga inxhinier\u00eb, teknolog\u00eb, specialist\u00eb t\u00eb konservimit, restaurator dhe artist\u00eb q\u00eb punuan p\u00ebr Mozaikun n\u00eb vitet 1980. Gjat\u00eb restaurimit, ekipi u p\u00ebrball\u00eb me nj\u00eb s\u00ebr\u00eb sfidash. P\u00ebr t\u00eb mbrojtur fasad\u00ebn nga d\u00ebmtimi, u nd\u00ebrtua nj\u00eb skel\u00eb v\u00ebt\u00ebmbajt\u00ebse, me lart\u00ebsi 22m dhe pa kontakt t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb me mozaikun, e cila n\u00eb vetvete p\u00ebrb\u00ebnte nj\u00eb projekt inxhinierik t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0443-1-1024x682.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4098\" srcset=\"https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0443-1-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0443-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0443-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0443-1-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0443-1.jpg 2000w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Specialist\u00ebve iu desh t\u00eb dokumentonin me dor\u00eb \u00e7do gur t\u00eb mozaikut prej 565 m2, duke p\u00ebrdorur nj\u00eb rrjet\u00eb plastike dhe let\u00ebr kalku. Kjo p\u00ebrfshinte identifikimin dhe regjistrimin e 123 toneve t\u00eb ndryshme ngjyrash dhe qindra mij\u00ebra gur\u00ebve individual\u00eb (tesera) n\u00eb shkall\u00ebn 1:1. EU4Culture gjeti zgjidhjen e favorshme duke angazhuar edhe student\u00eb nga Universiteti i Tiran\u00ebs.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Pas kontrolleve t\u00eb vazhdueshme, u vu re se uji q\u00eb rridhte nga \u00e7atia dep\u00ebrtonte n\u00eb t\u00eb \u00e7arat e mozaikut duke shkaktuar krijimin e zgavrave. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, disa nga cop\u00ebzat origjinale t\u00eb mozaikut p\u00ebsuan fraktura p\u00ebr shkak t\u00eb ekspozimit ndaj lag\u00ebshtir\u00ebs dhe luhatjeve t\u00eb temperatur\u00ebs. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, u pa i nevojsh\u00ebm riparimi i \u00e7atis\u00eb. Si pasoj\u00eb, u hoq\u00ebn m\u00eb shum\u00eb se 437 ton\u00eb mbeturina dhe \u00e7atia u hidroizolua e u nivelua p\u00ebr t\u00eb shmangur kontaktin e mozaikut me ujin e shiut.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0303-1024x682.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4100\" srcset=\"https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0303-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0303-300x200.jpg 300w, https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0303-768x512.jpg 768w, https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0303-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/eu4culture.al\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/EOSX0303.jpg 2000w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Autor\u00ebt e mozaikut ndihmuan ekipin e EU4Culture p\u00ebr porositjen dhe blerjen e <em>teserave <\/em>nga fabrika q\u00eb i prodhoi ato 40 vjet m\u00eb par\u00eb me qend\u00ebr n\u00eb Venecia. Fatkeq\u00ebsisht, disa nga mineralet e p\u00ebrdorura p\u00ebr prodhimin e teserave origjinale nuk ishin m\u00eb t\u00eb disponueshme, prandaj kimist\u00ebve dhe teknolog\u00ebve iu desh t\u00eb identifikonin dhe krijonin materiale q\u00eb p\u00ebrputheshin sakt\u00ebsisht me tonet e ngjyrave origjinale. Restauruesit e ndan\u00eb Mozaikun n\u00eb segmente dhe e punuan \u00e7do segment duke z\u00ebvend\u00ebsuar hekurat dhe cop\u00ebzat e ndryshkura me t\u00eb reja. Buxheti total i punimeve arriti n\u00eb gati nj\u00eb milion EURO (bazuar n\u00eb kursin aktual t\u00eb k\u00ebmbimit).<\/p>\n\n\n\n<p>Restaurimi i nd\u00ebrtes\u00ebs s\u00eb Muzeut Historik Komb\u00ebtar dhe rikonceptimi i ekspozitave muzeale do t\u00eb vazhdojn\u00eb n\u00eb gjysm\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb vitit 2023. N\u00ebp\u00ebrmjet&nbsp; programit EU4Culture, po zhvillohet nj\u00eb dizajn i ri q\u00eb do ta p\u00ebrmir\u00ebsoj\u00eb Muzeun sipas standarteve moderne nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Dizajni do t&#8217;u ofroj\u00eb vizitor\u00ebve nj\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse p\u00ebr t\u00eb eksploruar trash\u00ebgimin\u00eb dhe kultur\u00ebn e pasur t\u00eb vendit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tiran\u00eb, 17 maj 2023 Mbr\u00ebm\u00eb, u p\u00ebrurua Mozaiku i restauruar n\u00eb fasad\u00ebn e Muzeut Historik Komb\u00ebtar, n\u00eb sheshin Sk\u00ebnderbej. Ceremonia qe pjes\u00eb e festimeve t\u00eb Jav\u00ebs s\u00eb Evrop\u00ebs dhe b\u00ebri s\u00eb bashku p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb Delegacionit t\u00eb BE-s\u00eb, Ministris\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs, OKB-s\u00eb, UNOPS-it, p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb mediave, specialist\u00eb t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore, zyrtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb lart\u00eb dhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4084,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[18,60,16,24],"tags":[],"class_list":["post-4104","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-articles-sq","category-cultural-sq","category-events-sq","category-news-sq"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eu4culture.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4104","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eu4culture.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eu4culture.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu4culture.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu4culture.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4104"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/eu4culture.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4104\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4109,"href":"https:\/\/eu4culture.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4104\/revisions\/4109"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu4culture.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4084"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eu4culture.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu4culture.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu4culture.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}